ಫಲ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಫಸಲು


ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ‘ಹಾರ್ಟಿ ಸಂಗಮ್-2010’ ಮೇಳ ಹಣ್ಣುಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಬೆಳೆಗಾರರು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮೀರಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದರು. ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ಮೇಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು.

ಸಾವಯವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮಣಿಪುರ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣು

‘100 ಟನ್ ಕಿತ್ತಳೆ ಮೂರೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಖಾಲಿ. ಮತ್ತೆ 80 ಟನ್‌ಗೆ ಆರ್ಡ್‌ರ್ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ತಾ ಇದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ನೋಡಿದರೆ, ಇದೂ ಸಾಕಾಗೋದಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ..’

– ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ‘ಹಾರ್ಟಿ ಸಂಗಮ್ – 2010’ ಹೆಸರಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮಿಷನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ.ಬೆನ್ಜೋಂಗ್ ಐರ್ ಉಮೇದಿನಿಂದಲೇ ಮೇಳದಲ್ಲಿನ ಕಿತ್ತಳೆ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ಅಂದ ಹಾಗೆ, ಐದು ದಿನಗಳ ಈ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 180 ಟನ್ನಿನಷ್ಟು ಸಾವಯವ ಕಿತ್ತಳೆ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಲೆ ರೂ. 50!

ಕಿತ್ತಳೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷ ಹಣ್ಣುಗಳಾದ ಕಿವಿ, ಪೈನಾಪಲ್ (ಅನಾನಸ್), ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಶುಂಠಿ, ಅರಿಶಿಣ, ನಾಗಾ ಮಿರ್ಚಿ ಕೂಡ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾಗಿವೆ. ಮೂರನೇ ದಿನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳೆಲ್ಲ ಖಾಲಿ, ಕೆಲವು ಮಳಿಗೆಗಳು ಖಾಲಿ ಖಾಲಿ.

ಸಾವಯವ ಅನಾನಸ್ಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ

ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ಮೇಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಿತು. ಬೆಳೆಗಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡನೇ ದಿನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ  45 ಟನ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಖಾಲಿ. ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಬಂದವರಿಗೆ ಕಿವಿ ಹಣ್ಣು ನೋಡಲೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆ.ಜಿಗೆ ರೂ. 240ಇದ್ದರೂ 500 ಕೆ.ಜಿ ಹಣ್ಣು ಖರ್ಚಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 10 ಟನ್ ಶುಂಠಿ, 10 ಟನ್ ಅರಿಶಿಣ, 100 ಕೆ ಜಿ ನಾಗಾ ಚಿಲ್ಲಿ (ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ)- ಎಲ್ಲ ಖರ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಟ್ರೆಂಡ್ ನೋಡಿದ ಬೆನ್ಜೋಂಗ್, ‘ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇದೆ, ಅಲ್ವಾ’ ಅಂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದರು.

ನಾಗಾ ರೈತರು ಫುಲ್ ಖುಷ್: ಮೇಳದ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ರೈತರಂತೂ ಫುಲ್ ಖುಷಿಯಾದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಮೊಕ್ಕೋಚುಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾಚಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮದ ಯಾಂಗೈ ಎಂಬ ರೈತ, ಕಿತ್ತಳೆ ಜ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರೂ. 50 ಸಾವಿರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದ್ರು. ‘ಒಂದು ಲೋಟಕ್ಕೆ ರೂ. 10  ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ. ನಾವಂತೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಯಾಂಗೈಗೆ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ನಗೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ, ಮೇಳದ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೀ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ರೂ.2.5 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಾವಯವ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆಗಾರರು ಊಹಿಸಬಹುದು !

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಾಗೆ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಾದ್ಯಂತ 12000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ರೈತರು ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಎಕರೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಸಾವಯವದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆಗಾರ ಯಾಂಗೈ ಕೂಡ ಮೂರು ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 15 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು. ಹಣ್ಣು ಬಿಡಲು ಆರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಎಕರೆಗೆ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ   ಆದಾಯ’ ಪಕ್ಕಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಕೊಡ್ತಾರೆ ಯಾಂಗೈ. ಇವರಂಥ 46 ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಗಾರರು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು.

ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿಗೂ ಡಿಮಾಂಡ್: ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕಿಯಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಕೋವಾ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ 70ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಹೀರೆ, ಹಾಗಲ, ಎಲೆ ಕೋಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ. ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಬೀನ್ಸ್, ಟೊಮೆಟೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿಮೂರು ವಿಧದ ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.

ಇಕೋವಾ - ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿ

‘ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 2000 ಗ್ರಾಹಕರು ತರಕಾರಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿರಬಹುದು’ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ರಾಮಚಂದ್ರ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದವರು ದೇವನಹಳ್ಳಿ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ 170 ರೈತರು. ಇವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ‘ಇದು ರೈತರ ಬೆಳೆ. ಸಂಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದೆ’ ಎನ್ನುವ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಕಾರಿ ಮಹದೇವ್, ಈ ಎಲ್ಲ ರೈತರಿಗೆ ಸಾವಯವ ದೃಢೀಕರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಕೊಡಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ನಂತರ ‘ದೃಢೀಕೃತ ತರಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ’ ರೈತರೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆಂದು ಮಹದೇವ್ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಮೂಲಿ ತರಕಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ಶೇ 15ರಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ‘ಆದರೂ ಈಗಿನ ತರಕಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವುಗಳ ಬೆಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಇದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಬೆಲೆ ಪಟ್ಟಿಯತ್ತ ಕೈ ತೋರುತ್ತಾರೆ ರಾಮಚಂದ್ರ. ‘ಬೆಲೆ ಯಾರೂ ನೋಡ್ತಿಲ್ಲ ಸರ್, ತರಕಾರಿ ವಿಷರಹಿತವಾಗಿದೆಯಾ ಎಂದು ಕೇಳ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿ ತರಕಾರಿ ಮೇಲೂ ‘ಇದು ಸಾವಯದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತರಕಾರಿ’ ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಅಂಟಿಸಿದೆ’.

ಜ್ಯೂಸ್, ಜಾಮ್‌ಗೂ ಬೇಡಿಕೆ: ಮೇಳದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಜ್ಯೂಸ್, ಜಾಮ್, ಜೆಲ್ಲಿ, ತರಕಾರಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳೂ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಫ್ರೂಟ್ ಜ್ಯೂಸ್, ಮಿಕ್ಸೆಡ್ ಫ್ರೂಟ್ ಜಾಮ್ ಕೊಡಗಿನ ಜೇನು, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳದ ಗೋಡಂಬಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ನೆಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂಸ್, ಶಿರಸಿಯ ಕೋಕಂ, ಕೋಕಂ ಸಿಪ್ಪೆ, ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಒಣ ದ್ರಾಕ್ಷಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಮನಸೋತಿದ್ದಾರೆ.

‘ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್ ಫಲಪುಷ್ಪ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದೆವು. ಈಗ ಮೂರೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೆರಡು ದಿನಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಜ್ಯೂಸ್, ಜೇನು ತರಿಸಿದ್ದೇವೆ’ –  ಶಿರಸಿಯ ಕದಂಬ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಗ್ರಾಹಕ ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಿವರಿಸಿದರು. ಭಟ್ಟರ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಕಂ ಜ್ಯೂಸ್, ಸಿಪ್ಪೆ, ಜೇನು, ಜಾಮ್ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.  ‘ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಜೋರು. ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕು, ರುಚಿ ಸವಿಯ ಬೇಕೆಂದವರಿಗೆ ‘ನಿರಾಸೆ’. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಳ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಗಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮೇಳದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು
ಸಾವಯವ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಹಾರ್ಟಿ ಸಂಗಮ್ – 2010’ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಳ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿಪುಲ ಅವಕಾಶಗಳು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರಬೇಕಾದರೆ, ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೇಕೆ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ?  ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಮಿಷನ್, ರಾಜ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್.. ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲಾಖೆಗಳು(ವಿಭಾಗಗಳು) ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇ ? ಅಥವಾ ಬೆಳೆಗಾರರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿರಬಹುದೇ ? – ಹಾರ್ಟಿ ಸಂಗಮ್ – ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಳದ ವಹಿವಾಟು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

Published by

ಗಾಣಧಾಳು ಶ್ರೀಕಂಠ

ಹುಟ್ಟೂರು ಗಾಣಧಾಳು. ಓದಿದ್ದು ತಿಪಟೂರು. ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿರೋದು ಬೆಂಗಳೂರು. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರರ್ತ, ಆಸಕ್ತಿ ಕೃಷಿ-ಗ್ರಾಮೀಣಾಬಿವೃದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ. ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ, ಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರವಾಸ ಹವ್ಯಾಸ. ರಮಾ ಬಾಳಸಂಗಾತಿ. ಆಕೆಯೂ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಸ್ಪೈಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕಿ (ಎಡಿಟೋರಿಯಲ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಉದ್ಘೋಷಕಿ, ಮಗಳು ನದಿ ನನ್ನ ಬದುಕು, ಮಗ ಅಗರ್ತ, ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ. ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ತಂದೆ ಗಾಣಧಾಳು ರಾಮಣ್ಣ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಗವಾದ ಕಡೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ. ಸದ್ಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಗತಿ, ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅರೆಕಾಲಿಕ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ ಸೇವೆ. ೧೯೯೬ರಿಂದ ತಿಪಟೂರಿನ ಬೈಫ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿಗಾರನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭ. ಕ್ರಮೇಣ, ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾಶನದ ಸಿರಿಸಮೃದ್ಧಿ ಕೃಷಿ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ೨೦೦೨ರಿಂದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕೃಷಿ ವಿಜಯ ಪುರವಣಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ೨೦೦೬ರಿಂದ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ. ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು : ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ನಾಟಿ ಬೀಜಗಳ ಪರಂಪರೆ ಕುರಿತ ಸರಣಿಯ ಅಕ್ಷರ ರೂಪದ ಕೃತಿ ‘ಬೀಜಸಂಪದ’ . ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕರ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ಕೃತಿ ‘ಸಾವಯವ ಚಿತ್ತಾರ’, ‘ವೆಲ್ವೆಟ್ ಬೀನ್ಸ್ -ನೆಲಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಬಳ್ಳಿ’, ‘ಸ್ಲೋಫುಡ್- ಸುಭೋಜನಾ ಸಾವಧಾನ’, ‘ದೇಸಿ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು’, ‘ನೆಲಮೂಲ ಕೃಷಿಜ್ಞಾನ- ಮಲೆನಾಡ ದೇಸಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು’, ‘ ಹಸಿರು ಹಾದಿ’, ‘ಅಜೋಲಾ-ಮೇವಿಗೂ ಸೈ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೂ ಜೈ’, ‘ಸುಸ್ಥಿರ ತೋಟ ಮಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಹೊನ್ನಾರು - ಪರಿಸರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಿಂತನೆ’ ಕುರಿತ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ‘ಕೆರೆ ಆಪೋಷಣ ಪುರಾಣ’ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ‘ಚರಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’. ಇದೇ ವರ್ಷ ಧಾರವಾಡದ ಕೃಷಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ‘ವೆಲ್ವೆಟ್ ಬೀನ್ಸ್’ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ‘ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಬರಹಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’. ‘ದೇಸಿ ಭತ್ತ ಭ್ರಹ್ಮ ನಟವರಸಾರಂಗಿ’ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಮುರುಘಾಶ್ರೀ - ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೦-೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ ‘ಉತ್ತಮ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಬೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಚಿತ್ತಾರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಯ್ಕೆ. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್(ಸಿಎಸ್ಇ) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ‘ಜಲಮೂಲಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ’ ೧೨ನೇ ಸಿಎಸ್ಇ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಗೌರವ. ೨೦೧೨ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘದಿಂದ ‘ಯಜಮಾನ್ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂಗಳೂರು ನಿರ್ಮಾತೃ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ‘೨೦೧೪ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ‘ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸ : ಕೃಷಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಯಾನ್ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋಗೆ ಪ್ರವಾಸ. ಭಾರತದ ಚಂಡಿಗಡ, ಒರಿಸ್ಸಾ, ಬಿಹಾರ, ಆಂಧ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ.

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  ಬದಲಿಸಿ )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  ಬದಲಿಸಿ )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  ಬದಲಿಸಿ )

Connecting to %s